15/02/1939 – 05/07/2022

Khadija, fondly known as Kaijamma, was born on February 15, 1939, in Hussainbaug Tharwad, to Ayurvedic Pandit Hussain Kunhi Doctor and Mariamma from Kanatadaka, Vitla, Bantwala Taluk.

Growing up under the influence of her devout parents, Khadija was deeply spiritual throughout her life. She embodied the virtues of simplicity and kindness, always greeting people with love, generosity, and a warm smile. Her upbringing instilled in her a strong religious foundation, and she received her early education at the junior primary school in Kanatadka, supplemented by religious teachings from her parents.

At the tender age of 11, Khadija embarked on her married life with Bapa Kunhi (Wafi), the son of Muhammad-Hajjimma from Khana, Peru. However, tragedy struck when their fourth son drowned in a pond at the age of twelve. Despite this heartbreaking loss, Khadija remained resilient, finding solace in her faith and dedicating herself to the service of others.

Known for her boundless compassion, Khadija treated everyone as family, sharing in their joys and sorrows alike. She welcomed all who came to her door with utmost respect and hospitality, often offering charitable gifts to uplift their spirits. Her kindness transcended barriers of caste and religion, embracing everyone equally.

Despite having formal education only up to the fifth standard, Khadija’s thirst for knowledge was insatiable. She avidly read newspapers and books daily, and her wisdom was sought after by many in the community for advice on various matters, including interpreting Islamic texts and almanacs. She actively supported education, encouraging youngsters to pursue higher studies, especially in science.

Khadija also had a passion for cooking, with her recipes even published in commemorative cookbooks. She was deeply engaged in social service, helping numerous individuals access education and supporting orphaned children and religious scholars.

Her love for all living beings extended to animals, birds, and plants, reflecting her father’s Ayurvedic knowledge, Khadija often provided herbal remedies to those in need, showcasing her expertise in traditional medicine.

In her later years, following her husband’s passing, Khadija immersed herself further in spirituality. She passed away on July 5, 2022, at a private hospital in Mangalore, leaving behind a legacy of selflessness and compassion. Her funeral, attended by a large gathering, testified to the profound impact she had on her community, and she was laid to rest at a mosque burial ground in Peru.

ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ ಖತೀಜಮ್ಮ ಪೆರುವಾಯಿ

ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ವಿಟ್ಲದ ಕಾನತಡ್ಕದ ಆಯುರ್ವೇದ ಪಂಡಿತ ಹುಸೈನ್ ಕುಂಞಿ ವೈದ್ಯರ್-ಮರಿಯಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಹುಸೈನ್‌ಬಾಗ್ ತರವಾಡಿನಲ್ಲಿ ಖದೀಜಾ ಯಾನೆ ಕೈಜಮ್ಮ 1939ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಪಡಿಯಚ್ಚಿನಂತಿದ್ದ ಖತೀಜಮ್ಮ ತನ್ನ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆಯುವವರೆಗೂ ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಬಳಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆರೆತು ಸದಾ ಮುಗುಳ್ನಗು ಬೀರಿ, ಕೈಯೆತ್ತಿ ದಾನ ನೀಡಿ, ಮುತ್ತಿನಂತಹ ನುಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ಮನಗೆದ್ದು ಸಾತ್ವಿಕ ಗೃಹಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಕಾನತಡ್ಕದ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 5ನೆ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಕಲಿತ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರಿಂದಲೇ ಪಡೆದರು.
ತನ್ನ 11ನೆ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಲ ಪೆರುವಾಯಿಯ ಖಾನ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಹಜ್ಜಿಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರ ಬಾಪ ಕುಂಞಿ (ವಾಫಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ದಂಪತಿಯ ಆರು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಗ ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ. ಆ ನೋವನ್ನು ಮನದಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಖತೀಜಮ್ಮ ಆ ಬಳಿಕ ಇಹ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳಕೊಂಡು ಸದಾ ಅಲ್ಲಾಹನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದರು ಎಂದು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಗನ ಅಗಲಿಕೆಯ ಕೊರಗಿನ ಮಧ್ಯೆಯೂ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ತನ್ನ ನೆರೆಕರೆ, ಊರವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂಬಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಅವರ ಕಷ್ಟ-ಸುಖದಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಯಾರೇ ಬಂದರೂ ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ದಾನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಖುಷಿ ಪಡಿಸಿ ಕಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದವರ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ನೋಡದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

ಐದನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಕಲಿತಿದ್ದರೂ ದಿನ ನಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಸುಪಾಸಿನ ಹಲವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಳಿ ತೆರಳಿ “ಪಾಲ್ ಕಿತಾಬು’ (ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗ್ರಂಥ) ನೋಡಿ ಹೇಳುವಿರಾ?, ಸ್ವಲ್ಪ ಪಂಚಾಂಗ ಓದಿ ಹೇಳುವಿರಾ? ಎಂದು ಕೇಳುವುದಿತ್ತು. ಹಾಗೇ ಕೇಳಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಬಿಡುವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಮಯಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಜನಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ ಸೈಯನ್ಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಡುಗೆಯಲ್ಲೂ ಎತ್ತಿದ ಕೈಯಾಗಿದ್ದ ಖತೀಜಮ್ಮ ಅವರ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಖಾದ್ಯಗಳ ರೆಸಿಪಿಯು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಅನೇಕ ಮಂದಿಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಲಿತ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಇಂದು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳು, ಮುತಅಲ್ಲಿಂ ಮಕ್ಕಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮನುಷ್ಯರನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮೃಗ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಗಿಡ-ಮರಗಳನ್ನೂ ಜೀವದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕೂಡ ಹಲವು ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಔಷಧ ನೀಡಿದ್ದೂ ಇದೆ.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮದ್‌ಹ್ ಹಾಡುಗಳು, ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ, ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾತಗಳನ್ನಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಬ್ಯಾರಿ-ಮಲಾಮೆ ಭಾಷೆಗಳ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಾ ಅವರೊಡನೆ ತಾನೂ ಮಗುವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೆರುವಾಯಿಯಿಂದ ಪುತ್ತೂರು ಸಮೀಪದ ಬನ್ನೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಮಗನ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಖತೀಜಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಯಸದೆ ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಸರಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪತಿಯ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದ ಅವರು 2022ರ ಜುಲೈ 5ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಪೆರುವಾಯಿಯ ಮಸೀದಿಯ ದಫನಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜನಸಾಗರವು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.