A rare multitalented personality of Mangalore

26-09-1945 – 22-08-2022

M. Sadulla, a resident of the Kandak area in Mangalore, was born on 26-09-1945 as the third son of Abdul Jabbar Ibrahim and Mariyamma. He lost his father at a young age. He completed his primary education at Badriya Educational Institution and pursued his secondary education at Rosario Educational Institution. He passed his matriculation with excellent marks.
He began his professional career as an Accountant. He was a student of Syed Yusuf Saheb, who was the Imam of the Kachi Mosque. Under his guidance, he learnt Tajweed the art of recitation of the Quran, Quranic studies , Islamic jurisprudence, Arabic, and Urdu languages.
During that time, despite significant literary presence in other fields, there was a noticeable lack of contemporary literature in Kannada that addressed Islamic values. To fill this gap, he not only translated works from Urdu and Malayalam into simple Kannada but also contributed original articles in his own style to Kannada literature. Unlike his other peers, he did not take much interest in public debates or speeches. However, anyone met him personally was invariably charmed by his simplicity, integrity and depth of knowledge in various fields .
In Kandaka area of Mangalore, his father Abdul Jabbar was popularly known as Ijjabaka, who was an admirer of Syed Abul Ala Maududi, the founder of Jamaat-e-Islami Hind. Ijjabaka was the first person to translate the Fatiha chapter of the Holy Quran from Urdu to Kannada, and it was published in a form of book. M. Sadulla pledged to follow in his father’s footsteps.
From April 23, 1978, M. Sadulla served as the Manager, Publisher, Translator, Editor, and Quranic orator for the Sanmarga newspaper until his death.
He left his career as an Accountant as it was not free from some sort of malpractices as required by the society. He translated and contributed to significant works such as the extensive Urdu commentary Tafhim-ul-Quran, Sahih Bukhari, and hadith collections like Darideepa, as well as authored original works like Namaz Shafi’i Krama and Kannada Kaliyiri..etc. In total, he translated 31 works to Kannada. These publications, printed by Shanti Prakashana, has been republished with hundreds of thousands of copies. Some works have seen multiple volumes, and the Darideepa hadith collection has reached thousands of people, transforming many lives. Even non-Muslims have expressed positive sentiments about these works.
M. Sadulla was known for his simplicity, discipline, minimal talk, and high productivity, always wearing a gentle smile. His special qualities included excellent management skills in all office affairs, patience, courage, generosity, and keeping calm even under pressure. He never let anything bother him and always remained content with what he has.
Despite being a profound scholar of the Quran and Hadith, he took Quran and Hadith classes seriously, listening attentively and attending mosque sessions. His companions often joked that his work “Darideepa” alone was enough to secure his place in heaven.

He was very meticulous about the Quranic knowledge. Even when he was unwell, he would listen carefully as family members read it, correcting any mistakes. In gatherings, he would point out errors to the reader. He couldn’t tolerate even minor mistakes during Quran recitation or references, insisting on immediate corrections. Anyone could call him to inquire about a particular chapter of the Quran, and he would promptly provide the answer. Regardless of where the call came from or who was asking, he woul respond in a way that satisfied the inquirer.

Sadulla had answers to questions about Islamic history, the Prophet’s sayings (Hadith), and the Quran. In a way, he was an encyclopedia of Islamic knowledge.
He always made an effort to correct mistakes privately, without publicly criticizing anyone. People would call his office seeking clear and precise answers about the Quran or any other topics.
He lived his entire life with confidence, respecting all cultures, never compromising his principles, smiling and loving everyone, spreading love to all. He led a meaningful life. Always wore white clothes. He always lived up to his principles and never compromised values for anything in life. He led a simple living and high thinking life.
He always showed concern towards youth development, nurturing their understanding of ideals. He has made a significant impact on many young lives. Apart from family members he was loved by all irrespective of their age, status and backgrounds. . He greatly respected the elders and treated them with utmost reverence. He lived as children among his own children. As advised by the Prophet Muhammad (PBUH), he did not tolerate extremism in religious matters. He taught to maintain balance in all aspects of life
The translated literature titled MUSLIMARA OGGATTU MATTU BIKKATTU can serve as an inspiration for unity among the Muslim community.
As members of the Jamaat-e-Islami Hind organization, for a small period he was the President of Mangalore local unit. He served as the publisher of the Anupama newspaper, members of the advisory committee of of Mangalore Jamaat-e-Islami Hind, Trustees of the Shanti Prakashana, and as a chairperson at Bengere A.R.K. School and Kudroli Bright Public School. He identified himself as an active contributor in organization, home, family, and society. He treated his elder brothers and other seniors with utmost respect. He was very strict in implementing discipline for for children at home while acting as their friend. He personally picked up and dropped off children who did not go to school. He did not allow them to take leave. He recorded birth dates and death dates of his family members with great importance. He used to write them down in a small book.
He was giving always giving money to his mother and wife, whenever they asked for. He was obtaining mother’s approval for any important work. Once he had an opportunity to go abroad for employment, but cancelled it due to his mother’s disapproval.
His way of expressing love was different. His love for everyone was through care.
Since the inception of Sanmarga magazine, until he was bedridden due to ill health, there was very regular and punctual in his visits to the Sanmarga office. His walking was the secret of his health. He used to return home only after all the colleagues left the office .
He was concerned about decreased habit of reading among people. He was a good reader and he used to finish reading more books while traveling.
However, the COVID lockdown confined him to home. Since then, He could not step out of his house. When asked if he were in pain while lying on the bed due to ill health, he would say no. Even the death of his three children did not disturb him. He was a personification of patience. He always remained loving. He never argued with his wife even once. He never asked why she spent so much. His generosity was such that he would tell his wife to give expensive items like tables and chairs if neighbors asked for them.
During every Ramadan, He use to arrange Iftar for all the staff at Sanmarga Office. During ramadan he always used to invite at least one guest every day during first twenty days of Ramadan. He was performing Thahajjud prayers regularly.
Mr. M. Sadulla passed away on August 22, 2022. He is survived by his wife Zohara, two daughters, and four sons, and numerous relatives and friends.

ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಎಂ. ಸಾದುಲ್ಲಾ

ಎಂ.ಸಾದುಲ್ಲಾ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಂದಕ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ಜಬ್ಬಾರ್ ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಮತ್ತು ಮರಿಯಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮೂರನೆಯ ಮಗನಾಗಿ 26-09-1945 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬದ್ರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ ರೊಸಾರಿಯೋ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಮೆಟ್ರಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಕಚ್ಚಿ ಮಸೀದಿಯ ಇಮಾಮರಾಗಿದ್ದ ಸಯ್ಯದ್ ಯೂಸುಫ್ ಸಾಹೇಬರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕುರ್ ಆನ್ ಪಾರಾಯಣ, ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಅರಬಿ,ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೌಲಾನಾರಿಂದ ಕಲಿತರು.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಜನಿಕೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಉರ್ದು ಅಥವಾ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಧಾರೆಯೆರೆದರು.
ತನ್ನ ಇತರ ಸಂಗಾತಿಗಳಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಅಥವಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವರ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಂದಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇಜ್ಜಬಾಕ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಸಾದುಲ್ಲರ ತಂದೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಜಬ್ಬಾರ್ ರವರು ಜಮಾಅತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಹಿಂದ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಸಯ್ಯದ್ ಅಬುಲ್ ಆಲಾ ಮೌದೂದಿಯವರ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇಜ್ಜಬಾಕ ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ ಆನ್ ನಿನ ಫಾತಿಹ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಉರ್ದುವಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಫಾತಿಹ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.
ಎಂ. ಸಾದುಲ್ಲ ರವರು ತಂದೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗುವ ಪಣತೊಟ್ಟರು.
1978 ಎಪ್ರಿಲ್ 23 ರಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ , ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ,ಅನುವಾದಕರಾಗಿ,ಗ್ರಂಥಕರ್ತರಾಗಿ,ಕುರ್ ಆನಿನ ಉದ್ಭೋದಕರಾಗಿ ಮರಣದ ವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಕಾರಣ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ತಫ್ಹೀಮುಲ್ ಕುರ್ ಆನ್ ಎಂಬ ಉರ್ದುವಿನ ಬೃಹತ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಗ್ರಂಥ, ಸಹೀಹ್ ಬುಖಾರಿ, ದಾರಿದೀಪ ದಂತಹ ಹದೀಸ್ ಗ್ರಂಥ,ನಮಾಝ್ ಶಾಫ ಈ ಕ್ರಮ, ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯಿರಿ ಎಂಬ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳು ಒಟ್ಟು 31 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಹತ್ತಾರು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ದಾರಿದೀಪ ಹದೀಸ್ ಗ್ರಂಥ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಗ್ರಂಥವಿದು. ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರು ಈ ಗ್ರಂಥದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅನಿಸಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಸರಳತೆ, ಶಿಸ್ತು,ಕಡಿಮೆ ಮಾತನಾಡುವುದು,ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು,ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಂದಹಾಸ,ಕಛೇರಿಯ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ,ತಾಳ್ಮೆ, ಧೈರ್ಯ, ಹೃದಯವೈಶಾಲ್ಯತೆ ,ಒತ್ತಡ ರಹಿತವಾಗಿ ಸದಾ ಶಾಂತಚಿತ್ತತೆ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಾಗಿತ್ತು.
ಯಾವುದಕ್ಕೂ ತಲೆಕೆಡಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಶಾಂತಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
ಕುರ್ ಆನ್ ಹದೀಸ್ ನ ಅಗಾಧ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಕುರ್ ಆನ್, ಹದೀಸ್ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಸೀದಿಯ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗಾರರು ದಾರಿದೀಪ ಒಂದೇ ಸಾಕು ನಿಮಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕುರ್ ಆನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕುರ್ ಆನ್ ನ ಸೂಕ್ತಗಳು ತಪ್ಪಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಮನೆಯವರು ಓದುವಾಗ ಗಮನಿಸಿ ತಪ್ಪಾದರೆ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಓದುವವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುರ್ ಆನ್ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಕುರಾನಿನ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳಾದರೂ ಅವರು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಕೂಡಲೇ ತಿದ್ದಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಕುರ್ ಆನ್ ಸೂಕ್ತ ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಕೇಳಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಿಂದ,ಯಾರು ಕರೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸ,ಪ್ರವಾದಿ ವಚನ (ಹದೀಸ್) ಕುರಾನ್ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದು ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯ.
ಯಾರದೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕುರಾನಿನ ಕುರಿತಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರಗಳಿಗಾಗಿ ಕಛೇರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಬಹುತ್ವದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇರಿಸಿ,ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ತನ್ನ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ರಾಜಿ ಮಾಡದೆ ನಗುನಗುತ್ತಲೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಶರ್ಟನ್ನೇ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ತೊಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಲು ಬಿಡದ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೂ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಬಂಧನಗಳೊಳಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಈಜಾಡಿ ಜಯಿಸಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅದರೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಕೆಡುಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡದೆ ಸದಾ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾದ ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ಸಾರಿದವರು. ಸನ್ಮಾರ್ಗಿಗಳಾದ ಅವರ ಅಣ್ಣ ಹಮೀದುಲ್ಲ ಮೌನಿಯಾದಾಗಲೂ, ಸಂಪಾದಕ, ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರರಾದ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಸ ಈದ್ ಮತ್ತು ನೂರ್ ಮಹಮ್ಮದರು ಮೌನಿಯಾದಾಗಲೂ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರಾಗಿ ತನ್ನ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಹಿಡಿದು ಯುವಪ್ರತಿಭೆ ಏ.ಕೆ ಕುಕ್ಕಿಲರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಗಳಿದ್ದರೂ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಸೌಹಾರ್ಧದಿಂದ ಬದುಕುವ ಮೂಲಕ ಮನೆ,ಕುಟುಂಬ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
‘ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು’ ಎಂಬ ಅನುವಾದಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಬಲ್ಲದು.
ಹಿರಿಯರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಗುವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ)ರಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿರೇಕವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೂ ಅತಿಯಾಗಬಾರದು. ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜಮಾಅತೆ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಹಿಂದ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಥಾನೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು.ಅನುಪಮ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಜಮಾಅತೆ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಹಿಂದ್ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ , ಬೆಂಗರೆ ಎ.ಆರ್.ಕೆ ಸ್ಕೂಲ್ ,ಮತ್ತು ಕುದ್ರೋಳಿ ಬ್ರೈಟ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೇರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹೃದಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ
ಸಂಘಟನೆ, ಮನೆ, ಕುಟುಂಬ,ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಂತೆ ಗುರುತಿಸಿ ಕೊಂಡವರು.ಅಣ್ಣನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅತ್ತಿಗೆಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಕಂಡರು.ತಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ಇತ್ತು. ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿಗೆ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿ.ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬರುತ್ತಿದ್ದರು.ರಜೆ ಮಾಡಲು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಜನನ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಮರಣದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಣ್ಣಂದಿರ ಮಕ್ಕಳು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಷ್ಟೇ ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬೆರೆಯುತ್ತಲೂ ಇದ್ದರು.ಅಮ್ಮನಿಗೂ,ಹೆಂಡತಿಗೂ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಕೇಳಿದರೂ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಕಿಸೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ತಮಾಷೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮನೆಯ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚವನ್ನು ಬರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಕಛೇರಿಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸಂಘಟನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಅಮ್ಮನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ನಿರ್ಧಾರ ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅವರು ಪ್ರೀತಿಸುವ ವಿಧಾನವೇ ಬೇರೆ.ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಜಿಯೇ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾದುಲ್ಲರಿಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಿತ್ತು.
ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಕಾರಣ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.
ಸನ್ಮಾರ್ಗ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭವಾದಂದಿನಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತರಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ತನಕ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಕಛೇರಿಗೆ ಅವರ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ನಡಿಗೆಯೇ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ನಮಾಝ್ ಉಪಹಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಿದ್ರೆಯ ಬಿಡುವು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ರಾತ್ರಿ ಕಛೇರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉರ್ದು,ಕನ್ನಡ,ಅರೇಬಿಕ್ ಟೈಪಿಂಗ್ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಎಂ.ಸಾದುಲ್ಲ ರವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಒಮ್ಮೆಯೂ ಉದಾಸೀನತೆ ತೋರಿದವರಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ಓದುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖೇದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮೂಲ ಭಾಷೆ ಬ್ಯಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡ,ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉರ್ದು ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು.

ಮನೆ- ಮಸೀದಿ- ಕಛೇರಿಯ ಸುತ್ತ ಯಂತ್ರದಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಕೋವಿಡ್ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪೆನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟವರು ಎತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಮಂಚದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನೋವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣವು ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಅಧೀರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಹನೆಯ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ. ಸದಾ ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದರು.ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಜಗಳ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ.ನೀನು ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದೆ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಹೃದಯವೇಶಾಲ್ಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ಮನೆಗೆ ಯಾರು ಬಂದರೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೇಜು, ಕುರ್ಚಿಯಂತಹ ಘನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೆರೆಮನೆಯವರು ಕೇಳಿದರೆ ಕೊಡುವಂತೆ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತೀ ರಮಝಾನಿನಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಕಛೇರಿಯ ಎಲ್ಲ ಸ್ಟಾಫ್ ಗಳಿಗೂ ಇಫ್ತಾರ್ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಪ್ಪತ್ತುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಇಫ್ತಾರ್ ಗೆ ಮನೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಿದ್ದರು.ತಹಜ್ಜುದ್ ನಮಾಝ್ ತಪ್ಪದೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಖಡ್ಡಾಯ ನಮಾಝ್ ಗಳನ್ನು ಜಮಾಅತಿನೊಂದಿಗೆ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುರ್ ಆನ್ ಅಲ್ ಬಕರ ಅಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ ಕಹಫ್ ಅಧ್ಯಾಯ ಕೂಡ ಕಂಠ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು , ಸ‌ನ್ಮಾರ್ಗ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ಅನುಪಮ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂದು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಆಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗ, ಅನುಪಮ, ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು.
ಎಂ.ಸಾದುಲ್ಲ ರವರು 22.8.2022 ರಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿ ಝೊಹರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು,ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು,ಅಪಾರ ಬಂಧು ಮಿತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.